Read Time:12 Minute

Νέο τροφοδοτικό στο πάγκο, οπότε ήρθε η ώρα για ένα νέο review! Από όλα τα τροφοδοτικά που θα περίμενα να κάνω review… το Sharkoon SHP 600W σίγουρα δεν ήταν ένα από αυτά. Πριν λίγο καιρό όμως, ο Νικηφόρος αποφάσισε να αντικαταστήσει το παλαίμαχο Deer τροφοδοτικό του που είχε ως backup, και επέλεξε το συγκεκριμένο το οποίο είχε βρει αρκετά φθηνά σε μια προσφορά του eshop. 600W, 80 Plus Bronze στα 50 Ευρώ, τι μπορεί να πάει στραβά;
Χαίρομαι που ρωτάτε!

H Sharkoon είναι μια μάρκα που λίγοι έχετε ακουστά και σίγουρα δεν έχετε στο μυαλό σας όταν σκέφτεστε “τροφοδοτικό”. Για να πω την αλήθεια, ούτε και εγώ ήξερα πως η συγκεκριμένη εταιρεία έχει κυκλοφορήσει τροφοδοτικά στην αγορά. Ας πούμε λοιπόν πως σίγουρα οι προσδοκίες μου δεν ήταν υψηλές, αλλά από την άλλη πάντα έχω την κρυφή ελπίδα πως θα ανακαλύψω το νέο “αστέρι” από κάποια άγνωστη μάρκα. Δυστυχώς, αυτό το τροφοδοτικό δεν είναι αυτό που ελπίζω να βρω μια μέρα.

Συσκευασία και Εξωτερικό

To κουτί του τροφοδοτικού, είναι λιγάκι ιδιαίτερο υπό μια έννοια. Εμφανισιακά δεν διαφέρει και πολύ από το κουτί του System Power 9 που έκανα review την προηγούμενη φορά, όμως αν ρίξετε μια κοντινότερη ματιά θα δείτε να αναγράφει την φράση “100% RYZEN Compatible“. Το τι εννοούν με αυτό, μπορεί να το γνωρίζει μόνο η ομάδα marketing της Sharkoon, πάντως για σιγουριά ανέτρεξα στο τελευταίο ATX specification (ATX12V v2.52) χωρίς να βρω κάτι σχετικό με AMD και Ryzen. Υποθέτω πως βασίζεται στην λογική του: “Τι είναι trending αυτήν την στιγμή; Κότσαρέ το πάνω στο κουτί.”, το οποίο λέει μερικά πράγματα για την επιτυχία της AMD στους επεξεργαστές μεν, αλλά στην παρούσα φάση δεν μας ενδιαφέρει.

Το τροφοδοτικό τώρα εμφανισιακά θα έλεγα πως είναι ίσως το πιο απλό τροφοδοτικό που έχω δει. Δεν έχει τίποτε άξιο ενδιαφέροντος πάνω του πέρα από το αυτοκόλλητο με το όνομα μοντέλου και τον πίνακα ισχύος. Πέραν από το γεγονός ίσως, πως το σασί του είναι λίγο πιο λεπτό από ότι έχω συνηθίσει. Το μέγεθός του όμως, είναι αρκετά standard για ATX τροφοδοτικό, με διαστάσεις 140x150mm.

Αναγραφόμενη Ισχύς ανα Rail

Voltage Rail3.3V5V12V-12V5VSB
Max. Current20A20A45A0.3A2.5A
Max. Combined Power120W 540W3.6W12.5W

Aπό τον πίνακα ισχύος εξάγουμε δύο συμπεράσματα. Πρώτον, πως το τροφοδοτικό δεν είναι 600W, αλλά 550W, μιας και στο 12V rail μπορεί να δώσει έως 540W. Δεύτερον, το τροφοδοτικό είναι group regulated, το οποίο το περίμενα μεν, αλλά ήλπιζα να δούμε ακόμα ένα DC-DC conversion scheme, πέραν αυτού του System Power 9. Δεν πειράζει, μιας και πλέον έχω και τον παλμογράφο, θα σας δείξω ακριβώς τον λόγο για τον οποίο το group regulation είναι η χειρότερη μέθοδος ελέγχου των rails.

Καλώδια και Βύσματα

Πάμε όμως να δούμε τα καλώδια που προσφέρει το τροφοδοτικό.

Είδος ΚαλωδίουΑρ. ΚαλωδίωνΑρ. ΒυσμάτωνΔιάμετροςΠυκνωτές Καλωδίου
ATX connector 20+4 pin (550mm)1118-20AWGΌχι
8pin + 4+4 pin EPS12V (600mm+150mm)1218AWGΌχι
6+2 pin PCI-E (550mm+150mm)1218AWGΌχι
SATA (550mm+120mm+120mm) 2318AWGΌχι
4 pin Molex (550mm120mm+120mm)1318AWGΌχι

O αριθμός των βυσμάτων που προσφέρει το τροφοδοτικό είναι ιδανικός αν και το διπλό 8pin EPS connector γεννά τρομερά πολλές απορίες. Το πάχος των καλωδίων του ίσα που φτάνει για να υποστηρίξει τις μέγιστες δυνατότητες του ενός connector, συνεπώς το να έχουμε και δεύτερο που τροφοδοτείται από το ίδιο καλώδιο είναι απλώς ανούσιο. Πέραν αυτού, πραγματικά θα ήθελα να ξέρω ποιος ακριβώς σκέφτηκε να βάλει ένα 4+4pin και ένα “μασίφ” 8pin, το οποίο δεν σπάει, αντί για ένα ακόμα 4+4pin.

Όσον αφορά γενικά τα καλώδια τώρα, έχουν το ίδιο μάκρος που είχαμε δει και στα καλώδια του System Power 9. Αυτό το οποίο όμως βρίσκω αρκετά αρνητικό, είναι πως τα καλώδια όντας flat, δεν είναι πιασμένα μαζί. Αν παρατηρήσετε, θα δείτε πως στο PCI-E καλώδιο για παράδειγμα, έχουμε ένα καλώδιο που είναι τα +12V και ένα άλλο το οποίο είναι το GND. Τα δύο αυτά καλώδια ενώνονται μόνο στον κονέκτορα, έτσι ώστε να δημιουργήσουν το PCI-E καλώδιο. Η συγκεκριμένη πρακτική δημιουργεί μεγάλο θέμα στο cable management, οπότε μάλλον θα κόψω κάτι από εδώ.

Εσωτερικό Τροφοδοτικού και Ηλεκτρολογική Ανάλυση

Πριν αρχίσουμε την ανάλυση του εσωτερικού του τροφοδοτικού, καλό θα ήταν να δείτε αυτό το βίντεο, αν δεν έχετε εμπειρία με τα SMPS τροφοδοτικά και θέλετε να καταλάβετε καλύτερα τι σκοπό εξυπηρετεί το κάθε κομμάτι και που βασίζονται τα κριτήριά μου.

Ανεμιστήρας

Ξεκινάμε ως συνήθως με τον ανεμιστήρα του τροφοδοτικού. Για άλλη μια φορά έχουμε έναν 120mm ανεμιστήρα, τον Poweryear PY-1225M12S, με sleeve bearing. Για τον συγκεκριμένο δεν έχω ακριβείς πληροφορίες, όμως αν κρίνω από ένα συγγενικό του μοντέλο, ο ανεμιστήρας περιστρέφεται στα 2000 RPM με θόρυβο στα 31dB. Σκεπτόμενος την τιμή του τροφοδοτικού δεν θα τον έλεγα και άσχημο.

EMI Φίλτρο

Στην είσοδο του τροφοδοτικού, έχουμε το EMI φίλτρο, το οποίο φιλτράρει την ηλεκτρομαγνητική ακτινοβολία που εισέρχεται αλλά και εξέρχεται από το τροφοδοτικό. Κολλημένα πάνω στο βύσμα τροφοδοσίας έχουμε έναν Χ πυκνωτή και δύο Y πυκνωτές, για φιλτράρισμα μεταξύ των γραμμών και της γείωσης αντίστοιχα.

Στην πλακέτα βλέπουμε μία ασφάλεια 250V, 10A η οποία είναι και η πρώτη προστασία του τροφοδοτικού. Στην συνέχεια έχουμε άλλους δύο X πυκνωτές και δύο πηνία CM. Τέλος, υπάρχουν ακόμα δύο Υ πυκνωτές, όπως και ένα MOV (Metal Oxide Varistor) το οποίο είναι κολλημένο πάνω στην ψύκτρα της γέφυρας ανόρθωσης και προστατεύει το τροφοδοτικό από υπερτάσεις.

Power Factor Correction

Η γέφυρα ανόρθωσης που ανέφερα και πριν είναι μια Microsemi GBU1006 στα 600V, 10Α, την οποία χαίρομαι να την βλέπω βιδωμένη πάνω σε ψύκτρα.

Αμέσως μετά από την γέφυρα έχουμε ένα τοροειδές PFC πηνίο και ένα NTC thermistor, δουλειά του οποίου είναι να μειώνει την ένταση εισροής του τροφοδοτικού. Μιας και είναι budget τροφοδοτικό, είναι λογικό να μην βλέπουμε κάποιο ρελέ παράκαμψης στο thermistor.

Όλοι ξέρετε πόσο αυστηρός είμαι όσον αφορά τους πυκνωτές. Φτηνές σειρές και 85°C ratings, είναι δύο πράγματα που δεν μου κάθονται καθόλου καλά μαζί. Συνεπώς, ο Teapo LH πυκνωτής στα 400V, 390μF με 2000 ώρες λειτουργίας στους 85°C είναι κάτι για το οποίο θα κόψω πόντους. Ειδικά για ένα 600W unit το οποίο σε μεγάλες καταναλώσεις θα έχει και τις αντίστοιχες θερμοκρασίες, ένας 85°C πυκνωτής μπορεί να αποβεί καταστροφικός. Μου κάνει εντύπωση λοιπόν το γεγονός ότι το τροφοδοτικό έχει την μέγιστη θερμοκρασία αέρα εισόδου στους 40°C και όχι χαμηλότερα.

Ο PFC controller του τροφοδοτικού βρίσκεται στο πίσω μέρος της πλακέτας και είναι ο Champion CM6800TX, που έχουμε δει πρακτικά σε όλα τα τροφοδοτικά τα οποία έχω κάνει review έως τώρα. Ο συγκεκριμένος μάλιστα, ως “combo controller” αναλαμβάνει και το PWM driving των PFC MOSFET.

Τα δύο APC MOSFET του τροφοδοτικού είναι τα Infineon IPW50R190CE, 550V, 63A στους 25°C, ενώ η δίοδος υπερφράγματος είναι η NXP BYC10-600 στα 600V, 10A στους 95°C. Ακόμα δύο IPW50R190CE χρησιμοποιούνται ως τα Main Switchers του τροφοδοτικού. Αρκετά καλές και ποιοτικές επιλογές όσον αφορά τα MOSFET αλλά και την δίοδο.

Μετασχηματιστής

Συνεχίζοντας, έχουμε τον μετασχηματιστή που απομονώνει παράλληλα την κύρια με την δευτερεύουσα πλευρά του τροφοδοτικού, μαζί με ολοκληρωμένο κύκλωμα το οποίο μάλλον μας δίνει το 5VSB Rail του τροφοδοτικού. Συγκεκριμένα έχουμε το A6069H από την SanKen, το οποίο προσφέρει έναν PWM controller μαζί με ένα ενσωματωμένο MOSFET.

Παραγωγή Γραμμών Τάσεων και Φίλτρο Εξόδου

Για την παραγωγή και ανόρθωση των υπόλοιπων γραμμών τάσεων έχουμε τρεις διόδους Schottky. Δύο από αυτές είναι οι TSC TST30L60CW στα 60V, 30Α, ενώ η τρίτη η οποία μάλιστα ξεχωρίζει, είναι η P30L45PT. Για την συγκεκριμένη δεν κατάφερα να βρω κάποιο datasheet, όμως από τον κωδικό της συμπεραίνω πως είναι στα 45V, 30A και ο τρόπος που είναι γραμμένος, όπως και τα γράμματα που χρησιμοποιεί, θυμίζουν πολύ προϊόντα της PFC Device Corporation.

Όπως υπέθεσα και στην αρχή του review, το τροφοδοτικό χρησιμοποιεί group regulation, με τον έλεγχο των rails να επιτυγχάνεται μέσω των mag-amp πηνίων που βλέπετε και στις φωτογραφίες. Το συγκεκριμένο regulation scheme είναι το χειρότερο που μπορεί να έχει ένα τροφοδοτικό και θα δείτε αργότερα το γιατί λεπτομερώς.

Όσον αφορά τους πυκνωτές τώρα, όλη η δευτερεύουσα πλευρά του τροφοδοτικού είναι γεμάτη από Jun-Fu, rated στους 105°C. Δεν περίμενα να ξαναδώ τόσο κακούς πυκνωτές σε τροφοδοτικό. Η μόνη φορά που έχω ξανασυναντήσει τους συγκεκριμένους, είναι στα παλιά Corsair VS, όπου δεν περνούσε μέρα χωρίς να ακούσεις κάποιον να παραπονιέται για το γεγονός ότι κάηκε το VS του…
Τουλάχιστον είναι rated στους 105°C, σωστά;

Ασφάλειες, Κολλήσεις και Supervisor IC

Φτάνοντας στο τέλος της ανάλυσης των κομματιών, έχουμε το Supervisor IC του τροφοδοτικού, ένα Sitronix ST99S313A-DAG. Το συγκεκριμένο προσφέρει τα OVP, UVP, SCP και OCP τα οποία διαφημίζει το τροφοδοτικό και μπορώ να πω ότι δουλεύουν άριστα από… προσωπική εμπειρία. Περί OTP τώρα, το ίδιο το τροφοδοτικό δεν φαίνεται να αναφέρει κάτι, αν και βρήκα ένα thermistor βιδωμένο πάνω στην ψύκτρα των Schottky’s. Κατά πάσα πιθανότητα χρησιμοποιείται απλώς για να ελέγξει τις στροφές του ανεμιστήρα και όχι για να κλείσει το τροφοδοτικό σε περίπτωση υπερθέρμανσης. Για αυτό πρέπει να κόψω μερικούς πόντους.

Οι κολλήσεις στο πίσω μέρος της πλακέτας είναι μετριότατες. Μάλιστα πολλά through hole components δεν έχουν αρκετά κοντά (κομμένα) ποδαράκια με αποτέλεσμα να δημιουργούνται… επικίνδυνες καταστάσεις, όπως βλέπετε και στην δεύτερη φωτογραφία. Ναι Νικηφόρε, μην ανησυχείς, το κοφτάκι μου έπιασε δουλειά και έγιναν οι απαραίτητες διορθώσεις.

Μετρήσεις

Ήρθε η ώρα να πιάσει δουλειά ο παλμογράφος και να αρχίσουν οι επικλήσεις σε ανώτερες δυνάμεις, έτσι ώστε να μην μου σκάσει το SHP στα μούτρα και πάρω το PC παραμάσχαλα!

Startup Transient Response

To Transient Response μεταφράζεται ελεύθερα ως: “το πως αντιδρά ένα κύκλωμα σε στιγμιαίες και παροδικές μεταβολές”. Το συγκεκριμένο τεστ περιλαμβάνει άσκηση φορτίου στο 12V rail του τροφοδοτικού, με το που συνδέεται στην πρίζα, ή με το που βγαίνει από standby (5VSB).

Σύμφωνα με τα γραφήματα, βλέπουμε πως το τροφοδοτικό τα πήγε αρκετά καλά, χωρίς κάποιο σημαντικό σκαμπανέβασμα. Λίγο πριν σταθεροποιηθεί εντελώς το 12V rail, βλέπουμε την τάση να κάθεται στα 12.4V (Standby to Load) και 12.5V (Off to Load), νούμερα τα οποία δεν είναι καθόλου ανησυχητικά και βρίσκονται μέσα στα επιτρεπτά όρια του ±10%. To rise time είναι αρκετά σύντομο, αφού και στις δύο περιπτώσεις ο χρόνος που χρειάστηκε το τροφοδοτικό για να φτάσει στα 12V ήταν γύρω στα 5.3ms. Προφανώς και πάλι βρισκόμαστε μέσα στα όρια του ATX Specification.

Γραμμές Τάσεων – Ripple

Σε αυτό το τεστ, κοιτάμε τις μεταβολές της τάσης κάτω από διάφορα φορτία, όπως επίσης και την κυματομορφή της για να διακρίνουμε τις μικρές στιγμιαίες διακυμάνσεις. Όπως καταλαβαίνετε, όσο σταθερότερα, τόσο καλύτερα.

Wall Power Consumption12V Rail Ripple5V Rail Ripple3.3V Rail Ripple
86W16.2mV12.8mV19.2mV
242W27.2mV16.4mV23mV
380W43.2mV17.6mV28.4mV
525W46.8mV21mV29.4mV
600W49.2mV29.6mV46mV
652W65.6mV28.8mV47.2mV

Aν πω ότι δεν το περίμενα, θα πω ψέματα. Έχουμε τρομερά υψηλό ripple στο 3.3V Rail, σε σημείο μάλιστα να πλησιάζει το όριο των 50mV που ορίζει το ATX Spefication, ενώ τα υπόλοιπα rails δεν είναι και στην καλύτερη κατάσταση. Το 5V rail είναι σε σχετικά καλά επίπεδα, όμως το 12V rail είναι μέτριο προς κακό. Δεν πλησιάζουμε το όριο των 120mV μεν, όμως μου αρέσει να βλέπω τα τροφοδοτικά μου να έχουν κάτω από 50mV ripple σε full load.

To ανέφερα και πριν και θα το ξαναγράψω και τώρα. Το ripple και ο θόρυβος στα rails είναι καλό να είναι σε χαμηλά επίπεδα. Αυτό, διότι το υψηλό ripple μειώνει την διάρκεια ζωής των πυκνωτών, μιας και τους ανεβάζει την θερμοκρασία, αλλά και κάνει πιο ασταθές το σύστημα. Υπενθυμίζω πως μια αύξηση 10°C, ισούται σε μείωση κατά το ήμισυ της διάρκειας ζωής ενός πυκνωτή.

Γραμμές Τάσεων – Διακυμάνσεις

Όσον αφορά τα επίπεδα των τάσεων τώρα, εδώ βλέπουμε πάλι το “θαύμα” του group regulation. Το 3.3V rail είναι σε αρκετά υψηλά επίπεδα αν και καταφέρνει να μείνει εντός ορίων και διατηρεί τρομερή σταθερότητα ανεξαρτήτως φορτίου. Από την άλλη, το 5V rail, είναι μία τελείως διαφορετική ιστορία.

Ουσιαστικά, το πρόβλημα πηγάζει από το γεγονός ότι το 5V rail και το 12V rail ελέγχονται μαζί και ταυτόχρονα. Αυτό σημαίνει πρακτικά πως όταν υπάρχει πολύ φορτίο σε ένα από τα δύο και μηδαμινό στο άλλο, επειδή το τροφοδοτικό προσπαθεί να κρατήσει σταθερή την γραμμή τάσης που δέχεται το μεγάλο φορτίο, αναγκαστικά αυξάνει ή μειώνει και την τάση της γραμμής που δεν φορτώνεται σημαντικά. Συνεπώς, επειδή στους σύγχρονους υπολογιστές οι καταναλώσεις γίνονται κυρίως από το 12V rail, το 5V rail καταλήγει να έχει την συμπεριφορά που βλέπουμε. Γι’ αυτό και το group regulation θεωρείται μία κακή και απαρχαιωμένη μέθοδος ελέγχου.

Στην περίπτωσή μας τώρα, το 5V rail ξεκινά με μέτριες τάσεις στα χαμηλά φορτία, όμως όσο το φορτίο αυξάνεται, τόσο αυξάνεται και η τάση του rail. Μετά τα 525W κατανάλωσης από τον τοίχο, το 5V rail βγαίνει εκτός των ορίων του ATX Specification με τάσεις στα 5.26V και 5.27V (το όριο είναι τα 5.25V). Γι’ αυτό… θα χρειαστεί να κόψω και άλλους βαθμούς.

Θερμοκρασίες

Oι θερμοκρασίες του τροφοδοτικού, δεν μπορώ να πω πως είναι και πολύ καλές, έστω και αν ο ανεμιστήρας παρέμεινε αρκετά αθόρυβος, ενώ δεν θα έπρεπε. Η μόνη σημαντική αλλαγή που έκανε στα RPM του, ήταν μεταξύ του δεύτερου και τρίτου τεστ, όμως μετά από αυτό το σημείο παρέμεινε πάνω κάτω στα ίδια RPM και επίπεδα θορύβου.

Πραγματικά δεν μπορώ να καταλάβω το πως αυτό το τροφοδοτικό υποτίθεται ότι αντέχει θερμοκρασία αέρα εισόδου στους 40°C. Αν με το δωμάτιο στους 28°C βλέπουμε θερμοκρασίες κοντά στους 46°C σε σχεδόν full load, στους 35°C που θα επικρατούν μέσα σε ένα case δεν θέλω να ξέρω πόσο θα φτάσει. Ο κύριος πυκνωτής στο PFC πρέπει να είναι τουλάχιστον 10-15°C υψηλότερα από τον αέρα εξόδου, με ότι συνεπάγεται αυτό για την μακροζωία του τροφοδοτικού.

Μην ξεχνάμε μάλιστα πως στα χαρτιά τουλάχιστον, λείπει και το OTP

Συμπεράσματα

ΥπέρΚατά
Σχετικά μικρό μέγεθοςΥψηλές θερμοκρασίες
Αθόρυβη λειτουργίαΣχετικά κακή ποιότητα υλικών
Πλήθος καλωδίων/βυσμάτωνΞεπερασμένη πλατφόρμα
Mέτρια προς κακή ποιότητα κατασκευής
Πολύ υψηλό ripple στο 3.3V Rail και σχετικά υψηλό στο 12V Rail
Το 5V Rail βγαίνει εκτός ορίων σε υψηλά φορτία
Aπουσία OTP
Kαλώδια που δυσκολεύουν στο cable management
Υψηλή τιμή για αυτά που προσφέρει σε σχέση με τους ανταγωνιστές

Noμίζω πως δεν χρειάζεται να πω και πολλά. Τα 50 ευρώ που ζητάει η Sharkoon για το συγκεκριμένο τροφοδοτικό μου φαίνονται υπερβολικά όταν υπάρχουν τόσα αρνητικά. Το γεγονός ότι έχουμε υψηλές θερμοκρασίες και απουσία OTP είναι τουλάχιστον επικίνδυνο, ενώ το γεγονός ότι οι γραμμές τάσεων έχουν υψηλό ripple, αλλά και σε μερικές περιπτώσεις βγαίνουν εκτός specification δεν βοηθά τα πράγματα.

Αν συμπεριλάβουμε στα από πάνω το γεγονός ότι οι πυκνωτές που έχει το τροφοδοτικό είναι κακής ποιότητας στο δευτερεύον και με μικρή αντοχή στις θερμοκρασίες στο πρωτεύον, τότε πραγματικά δεν μπορώ να του δώσω κάτι παραπάνω από ένα

Για το καλό της τσέπης σας και του υπολογιστή σας, προτιμήστε κάτι άλλο σε αυτά τα χρήματα.

About Post Author

Κώστας Ανεστόπουλος

Στα 4 μου έπαιξα το πρώτο μου PC game, το διάσημο Starcraft του 1998 και αποφάσισα ότι "αυτό θέλω να κάνω όταν μεγαλώσω". Πλέον έχω ένα πάθος με το competitive overclocking, την ηλεκτρολογία και τα ηλεκτρονικά γενικότερα, όπως και την ανάλυση hardware. Στο Starcraft από την άλλη, ακόμα noobας είμαι.